Βόλτες στη φύση, κοντά στην πόλη για όλους

Η παρουσία του ανθρώπου σε απόμερες πλαγιές, πυκνά δάση, δύσβατα φαράγγια και φαινομενικά ήσυχους υγροτόπους γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Όταν όμως χαρακτηρίζεται από διακριτικότητα και σεβασμό προς τα είδη που ζουν εκεί, καθώς και προς το ευρύτερο οικοσύστημα, μπορούμε όχι μόνο να ανακαλύψουμε τον πλούτο που κρύβει η φύση, αλλά και να βιώσουμε τα οφέλη που προκύπτουν από την αλληλεπίδρασή μας με το φυσικό περιβάλλον.

Τα οφέλη αυτά αφορούν ανθρώπους κάθε ηλικίας: από τα πρώτα μας βήματα, όταν προσεγγίζουμε τη φύση κυρίως μέσα από τις αισθήσεις μας, έως την προσχολική ηλικία, όπου αποτελεί έναν ιδανικό κόσμο για εξερεύνηση, τη σχολική ηλικία, κατά την οποία μετατρέπεται σε πεδίο γνώσης και ανακάλυψης, την ενήλικη ζωή, όπου λειτουργεί ως καταφύγιο από τους έντονους ρυθμούς της καθημερινότητας στην πόλη, και την τρίτη ηλικία, κατά την οποία συνεχίζει να προσφέρει πολύτιμα οφέλη.

Για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, η επαφή με τη φύση βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής, καθώς συμβάλλει στη μείωση του στρες, του άγχους και της κατάθλιψης. Παράλληλα, η σωματική δραστηριότητα που συνεπάγεται ένας περίπατος στο φυσικό περιβάλλον είναι καθοριστική για τη διατήρηση της κινητικότητας και τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων. Επιπλέον, η συστηματική επαφή με τη φύση συνδέεται με καλύτερη γνωστική λειτουργία και μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, ενώ η καλύτερη ποιότητα αέρα, οι χαμηλότερες θερμοκρασίες και η παρουσία βλάστησης στα φυσικά οικοσυστήματα συμβάλλουν στην καλύτερη λειτουργία του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος.

Η περιήγηση σε φυσικές περιοχές του ελληνικού τοπίου μπορεί να είναι λιγότερο ή περισσότερο φιλική προς άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Στην έκδοση «Βόλτες στη φύση, κοντά στην πόλη» , που σχεδιάσθηκε από την Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus+ Rooted περιλαμβάνονται 12 προτάσεις για περιηγητικές διαδρομές στην Ελλάδα, από την Καστοριά μέχρι την Κρήτη, οι οποίες μπορούν να πραγματοποιηθούν με ασφάλεια και άνεση από ανθρώπους κάθε ηλικίας.

Στον οδηγό παρέχονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες πρόσβασης, το μήκος κάθε διαδρομής, την καταλληλότερη εποχή για επίσκεψη, τη βατότητα του μονοπατιού, την προσβασιμότητα για αμαξίδια ή παιδικά καρότσια, την απόσταση από το πλησιέστερο αστικό κέντρο, την ύπαρξη ενημερωτικών πινακίδων, καθώς και προτάσεις για επισκέψεις σε κοντινά σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος.

Το κύριο μέρος του οδηγού είναι αφιερωμένο στη φύση των επιλεγμένων περιοχών και στα είδη που μπορεί να παρατηρήσει ο επισκέπτης, με έμφαση στην ορνιθοπανίδα, αλλά και στα αμφίβια και τα θηλαστικά που φιλοξενούνται στα αντίστοιχα οικοσυστήματα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα άγρια πουλιά, καθώς αναδεικνύονται τα χαρακτηριστικά σημεία κάθε διαδρομής όπου ο επισκέπτης έχει περισσότερες πιθανότητες να παρατηρήσει είδη που είναι στενά συνδεδεμένα με τη συγκεκριμένη περιοχή.

Τέλος, ο οδηγός περιλαμβάνει ξεχωριστή φωτογραφική ενότητα αφιερωμένη στα χαρακτηριστικά είδη κάθε περιοχής – όχι μόνο σε πουλιά, αλλά και σε άλλα είδη της άγριας πανίδας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο γνώριμος ήχος του Γκιώνη σε μια πολύ πρωινή ή απογευματινή επίσκεψη στον Εθνικό Κήπο της Αθήνας, η αποικία Νυχτοκόρακων στο Μητροπολιτικό Πάρκο «Α. Τρίτσης» στο Ίλιον, τα πολυάριθμα Ψευταηδόνια στον Υγρότοπο της Βραυρώνας, οι Πράσινοι Παπαγάλοι στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης, οι Λαγόγυροι της Λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου, οι Κύκνοι της Λίμνης Καστοριάς και πολλά ακόμη είδη που μπορεί να συναντήσει ο επισκέπτης στις προτεινόμενες διαδρομές.

Οι διαδρομές που παρουσιάζονται στον οδηγό είναι οι εξής:

1. Εθνικός Κήπος, Αθήνα

2. Μητροπολιτικό Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης», Ίλιον - Αθήνα

3. Υγρότοπος Βραυρώνας, ΒΑ Αττική

4. Εθνικό Πάρκο Σχοινιά, ΒΑ Αττική

5. Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης

6. Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου

7. Λίμνη Καστοριάς

8. Λίμνη Ιωαννίνων

9. Πάρκο Αλκαζάρ, Λάρισα

10. Διαδρομή της Τουρλίδας, Μεσολόγγι

11. Έλος Αγυιάς, Πάτρα

12. Υγρότοπος Αγυιάς, Χανιά – Κρήτη

Βασικά κριτήρια για την επιλογή των διαδρομών αποτέλεσαν, πέρα από τον φυσικό πλούτο κάθε περιοχής, η μικρή απόσταση από τα πλησιέστερα αστικά κέντρα, η εύκολη πρόσβαση, είτε με ιδιωτικό όχημα είτε με μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και η βατότητα των διαδρομών, ώστε να εξασφαλίζεται μια άνετη και ασφαλής περιήγηση για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα.

Στο επίκεντρο κάθε διαδρομής βρίσκεται η ουσιαστική επαφή με τη φύση, η ευχάριστη παραμονή του επισκέπτη σε ένα φυσικό τοπίο και η άντληση ερεθισμάτων από τα είδη που έχουν επιλέξει την περιοχή ως βιότοπό τους.

Η φύση είναι εκεί και μας περιμένει να την εξερευνήσουμε, ανεξάρτητα από την ηλικία μας.